रूप
नवमीकृत्यम्
अथ नवम्यां देवीपूजनादिकं सर्वं द्वितीयादिनवत्कृत्वा विशेषेण ततो देव्या नित्यपूजां समाप्य विशेषपूजां कुर्यात् । आचम्य प्राणानायम्य-
"अब नवमीको दिन देवीपूजन आदि सम्पूर्ण दोस्रो दिनकै जस्तै विशेष रूपले गरी, त्यसपछि देवीको नित्यपूजा सकेर विशेष पूजा गर्नू। आचमन गरी प्राणायाम गरेर–"
नित्यपूजा पहिलेको झै गर्ने-
कुशादीन्यादाय-
"कुश आदि लिएर–"
सङ्कल्प गर्ने-
ॐ अद्येह मम श्री भगवती दुर्गादेवीप्रतिद्वारा- सर्वपापक्षय पूर्वक देवीपदप्राप्त्यर्थं अद्य महानवमीदिने दुर्गास्वरूपिणीं त्रिशूलिनीं देवीमहं पूजयिष्ये।
इति सङ्कल्पं विधाय महाष्टम्यां रात्रौ पूजिताष्टदलमध्ये-
मध्ये
आवाहन गर्ने-
ॐ ह्रीँ श्रीँ उग्रचण्डायै नमः। ॐ नमो भगवति त्रिशूलिनि दुर्गे इहागच्छेह तिष्ठेत्यावाह्य, ॐ भगवतीदुर्गास्वरूपिण्यै त्रिशूलिन्यै नमः।
इति मन्त्रेण पाद्यादिभिः षोडशोपचारैः सम्पूज्य, ततोऽष्टदले
पूर्वादिक्रमेण
पूर्वदेखि क्रमैले पूजा गर्ने-
ॐ ब्रह्माण्यै नमः। ॐ माहेश्वर्यै नमः। ॐ कौमार्यै नमः। ॐ वैष्णव्यै नमः। ॐ वाराह्यै नमः। ॐ नारसिंहयै नमः। ॐ ऐन्द्रयै नमः। ॐ शिवदूत्यै नमः।
एताः प्रत्येकं षोडशोपचारैः पूजयेत्।
वाहन पूजा
हात्ति, घोडा, मोटर, मोटरसाईकल र मेशिनहरूको पूजा गर्ने-
ॐ असिर्विशसनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः।
श्रीगर्भो विजयश्चैव धर्माधारस्तथैव च॥
इत्यष्टौ तव नामानि स्वयमुक्तानि वेधसा।
नक्षत्रं ते कृतिका तु दैवतं च जनार्दनः॥
।।इति सम्पूज्य।।
कन्यापूजा
कन्या पूजा गर्ने
सकृन्नवकुमारीपूजनप्रयोग:- पूजास्थाने उपविश्य आचम्य प्राणानायम्य कुशादीन्यादाय-
"एकैपटक नौ कुमारी पूजनको प्रयोग (विधि):– पूजास्थानमा बसी आचमन गरी प्राणायाम गरी कुश आदि लिएर–"
संकल्प गर्ने-
ॐ अद्येह अहं श्रीभगवती दुर्गा प्रसाद सिद्धिद्वारा समस्त मनोभिलषित फलावाप्तये श्रीदेवी पद प्राप्तये अद्य महानवमी दिने नवकुमारी (कुमारी) पूजनादिकं करिष्ये।
अर्घ्य स्थापना गरी दियो, कलश, गणेश पूजा गर्ने
ततोऽर्घ्यस्थापनपूर्वकं दीपं कलशं गणेशं च सम्पूज्य गन्धपुष्पाक्षतादीन्यादाय कन्यासंमुखो भूत्वा-
"त्यसपछि अर्घ्य स्थापना गरी दियो, कलश र गणेशको पूजा गरी, चन्दन–फूल–अक्षता आदि लिई कन्याको सामुन्ने भएर–"
नमस्कार गर्ने
ॐ चतुर्वर्गप्रदात्री त्वं चतुर्वेदप्रतिष्ठिता।
प्रसीद वैष्णवि स्वस्थे मुक्तये प्रार्थयाम्यहम्॥
मन्त्राक्षरमयीं लक्ष्मीं मातृणां रूपधारिणीम्।
नवदुर्गात्मिकां साक्षात्कन्यामावाहयाम्यहम्॥
इत्यावाय प्रत्येकं कुमारीणां चरणान् प्रक्षाल्य अलङ्कारैर्भूषयित्वा पाद्यादिभिः षोडशोपचारैः सम्पूज्य धूपदीपनैवेद्यद्रव्यादिकं निवेद्य, ॐ शरणागत ....। ॐ जयन्ती ... इति मन्त्राभ्यां पुष्पाञ्जलिं समर्प्य नमस्कारं विधाय प्रसादग्रहणं च कृत्वा यथेच्छं भोजयेत्।
प्रथम् कन्या
द्विवर्षियां कन्या मानिय कुमारी इति नाम्ना संबोध्य पादौ प्रक्षाल्य चन्दनाक्षत विशेषेण पुष्पमाला सौभाग्य अलङ्कारान् वस्त्र धुपदिप नैवेद्य भक्षभोज्यफल द्रव्यदिभिस्तां सम्पूज्य प्रार्थयेत्।
"दुई वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'कुमारी' नामले सम्बोधन गरी, गोडा धोई, चन्दन–अक्षता, विशेष गरी पुष्पमाला, सौभाग्य अलङ्कार, वस्त्र, धूप, दीप, नैवेद्य, भक्ष्यभोज्य, फल आदि द्रव्यहरूले राम्ररी पूजा गरी प्रार्थना गर्नू।"
२ वर्षकी कन्यालाई (कुमारी) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, सौभाग्य अलङ्कार, वस्त्र, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ जगत्पूज्ये सर्ववन्द्ये सर्वशक्तिस्वरूपिणी।
पुजां गृहाण कौमारि जगन्मातर्नमोऽस्तुते।।
।।इति सम्पूज्य।।
द्वितियकन्या
ततस्त्रिवर्षां कन्यामानीय त्रिमूर्ती नाम्ना सम्बोध्य पाद्यादिभिरुपचारैः संपूज्य विशेषेण केश संस्कार कपट्टदडोरकं दत्वा संभोज्य प्रार्थयेत् -
"त्यसपछि तीन वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'त्रिमूर्ती' नामले सम्बोधन गरी, पाद्य आदि उपचारले पूजा गरी, विशेष गरी केश संस्कार र फित्ता–डोरी दिई, भोजन गराई प्रार्थना गर्नू–"
३ वर्षकी कन्यालाई (त्रिमूर्ती) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष केशमा लगाउने धागो, रिबिन इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ त्रिपुरां त्रिगुणां धात्रिं सुखज्ञानस्वरूपिणि।
त्रैलोक्य वन्दितां देवीं त्रिमूर्तिं प्रणयाम्यहम्।।
इति पूजयेत् ।
तृतीयकन्या
चतुर्वर्षीयं कन्यामानीय कल्याणी नाम्ना संबोध्य संपुज्य विशेषेण सिन्दूरम् आलक्तकं च दत्वा प्रार्थयेत् -
"चार वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'कल्याणी' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी, विशेष गरी सिन्दूर र अलक्तक (लाहाको रातो रङ्ग) दिई प्रार्थना गर्नू–"
४ वर्षकी कन्यालाई (कल्याणी) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष सिन्दूर, र अनुहारमा लगाउने श्रृङ्गार इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ कालिकां तु कलातीतं कारुण्य हृदयां शिवाम्।
कल्याण जननीं नित्यां कल्याणीं प्रार्थयाम्यहम्।।
।।इति।।
चतुर्थकन्या
पञ्चवर्षीयां कन्यामानीय कामाक्षि नाम्ना संबोध्य संपूज्य भोजयित्वा विशेषेण मधुपर्क कज्जल तिलकादिकं दत्वा प्रार्थयेत्-
"पाँच वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'कामाक्षी' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी, भोजन गराई, विशेष गरी मधुपर्क, काजल, टीका–तिलक आदि दिई प्रार्थना गर्नू–"
५ वर्षकी कन्यालाई (कामाक्षि) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष मधुपर्क, काजल, टिका, तिलक इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐअणिमादि गुणोदारा मकाराद्यक्षरात्मिकाम्।
अनन्त शक्तिभेदां तां कामाक्षिं पूजयाम्यहम्।।
।।इति।।
पञ्चमकन्या
षड्वर्षीयां कन्यामानीय गायत्री नाम्ना सम्बोध्य पूजयीत्वा भोजयेत् । विशेषतोऽसुगन्धित द्रव्यं यथाशक्त्यलंकारणं च दत्वा प्रार्थयेत्-
"छ वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'गायत्री' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी भोजन गराउनू। विशेष गरी सुगन्धित द्रव्य र यथाशक्ति गहना दिई प्रार्थना गर्नू–"
६ वर्षकी कन्यालाई (गायत्री) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष इत्र इत्यादी सुगन्धित द्रव्य दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ कामचारिं महामायां कारुण्यहृदयां शिवाम्।
कामदां करुणोदारां गायत्री पूजयाम्यहम्।।
।।इति।।
षष्ठमकन्या
सप्तवर्षीयां कन्यामानीय चण्डिके इति नाम्ना संबोध्य पूजयीत्वा संभोज्य चोलकोप वस्त्रादिकं दत्वा प्रार्थयेत्-
"सात वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'चण्डिका' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी, भोजन गराई, चोलो–वस्त्र आदि दिई प्रार्थना गर्नू–"
७ वर्षकी कन्यालाई (चण्डिका) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष वस्त्र इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ चण्डवीरं चण्डमायां चण्डमुण्डप्रमर्दिनीम्।
तां नमामि च देवेशीं चण्डिकां प्रार्थयाम्यहम्।।
।।इति।।
सप्तमकन्या
अष्टवर्षीयां कन्यामानीय तां शाम्भवी नाम्ना सम्बोध्य पूजयीत्वा भोजयेत् । विशेषेण उत्तरीयं वस्त्रं तस्यै दत्वा प्रार्थयेत्-
"आठ वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'शाम्भवी' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी भोजन गराउनू। विशेष गरी ओढ्ने (उत्तरीय) वस्त्र दिई प्रार्थना गर्नू–"
८ वर्षकी कन्यालाई (शाम्भवी) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष उत्तरीय (ओड्ने) वस्त्र इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ सदानन्दकरीं शान्तं सर्वदेव नमस्कृताम्।
सर्वभूतात्मिकां लक्ष्मीं शाम्भवीं प्रार्थयाम्यहम्।।
।।इति।।
अष्टमकन्या
नववर्षीयां कन्यामानीय तां दुर्गा नाम्ना सम्बोध्य पूजां कृत्वा संभोज्य विशेषतो वस्त्रं दत्वा प्रार्थयेत्-
"नौ वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'दुर्गा' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी, भोजन गराई, विशेष गरी वस्त्र दिई प्रार्थना गर्नू–"
९ वर्षकी कन्यालाई (दुर्गा) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष वस्त्र इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ दुर्गमे दुस्तरे कार्ये भवदुःख विनाशिनीम्।
प्रणमामि सदा भक्त्या दुर्गा दुर्गतिनाशिनिम्।।
।।इति।।
नवमकन्या
दशवर्षीयां कन्यामानीय सुभद्रा नाम्ना संबोध्य पूजां कृत्वा विशेषेण वस्त्रं दत्वा सम्भोज्य प्रार्थयेत्-
"दस वर्षकी कन्यालाई ल्याई 'सुभद्रा' नामले सम्बोधन गरी पूजा गरी, विशेष गरी वस्त्र दिई, भोजन गराई प्रार्थना गर्नू–"
१० वर्षकी कन्यालाई (सुभद्रा) नामले संबोधन गरेर, गोडाधोइ चन्दन, अक्षता, पुष्पमाला, विशेष वस्त्र इत्यादी दिएर, धुप दिप गरेर, भोजन गराइ, दक्षिणा दिएर प्रार्थना गर्ने-
ॐ सुन्दरीं स्वर्णवर्णाभां सर्वसौभाग्य दायिनीम्।
सुभद्रां जननीं देवीं सुभद्रां प्रार्थयाम्यहम्।।
।।इति।।
।। इति कन्यापूजाविधि ।।
बलिदानम्
कूष्माण्डकर्कटीक्षुदण्डादिदानं पूर्ववत्कृत्वा नानाविधद्रव्यैः सामान्यबलिं प्रकल्प्य जलादिसहितमादाय,
"कुभिन्डो, काँक्रो, उखुको लठ्ठा आदिको दान पहिलेजस्तै गरी, नानाथरी द्रव्यहरूले सामान्य बलि तयार पारी, जल आदिसहित लिएर,–"
तलको मन्त्रले सङ्कल्प गर्ने र दिने
ॐ नमः कपालग्रहनक्षत्र सुरा सुरगन्धर्व यक्ष राक्षस विद्याधर गरुड महोरग किन्नर-गजेन्द्र देवताप्सरो गण भूत प्रेत क्रव्या दपिशाच- मनुष्य मातृगण डाकिनी योगिनी गणा इमं नानाद्रव्यबलिं गृह्णन्तु स्वाहा।
इति दत्त्वा पठेत् -
ॐ शिवाः कङ्काल वेतालाः पूतना जृम्भकादयः।
ते सर्वे तृप्तिमायान्तु बलिदानेन तोषिताः॥
इति बलिदानम् ।
॥ इति नवमीकृत्यम् ॥